Studiedag 'Just peace / just war?'

24 Juni 2016

Studiedag onderzoeksgroep Reformed Tradition in Secular Europe
Theologische Universiteit Apeldoorn 24 juni 2016


http://www.webkey7.nl/tua/images2/conference_just_peace_just_war_schedule.pdf conference_just_peace_just_war_schedule.pdf

West-Europese christenen hebben al meer dan 50 jaar geen oorlogen meegemaakt. Via de media komen conflicten elders in de wereld weliswaar dagelijks dichtbij, maar toch ervaren West-Europese christenen oorlog vaak niet als één van de urgentste ethische problemen waarvoor zij staan. Het is hard nodig dat dit verandert. Al vanaf het begin van de kerkgeschiedenis vormden de vragen rond oorlog en vrede juist een van de krachtigste morele uitdagingen voor de kerk. In een globaliserende wereld kunnen wij ons niet afmaken van het feit dat dit voor talloze medechristenen in andere landen nog altijd zo is. Bovendien lijkt oorlog langzamerhand ook weer dichterbij Europa te komen. De opleving van religieuze conflicten en terreur doet zich ook in Europa voor. Europese (ook Nederlandse) soldaten worden uitgezonden. Onder hen zijn ook christenen. Over de vraag of de betreffende oorlogen legitiem zijn (bijvoorbeeld de oorlogen in Irak of Afghanistan), wordt zowel in de politiek als in de ethiek gedebatteerd.
 
Niet alleen christenen die politieke verantwoordelijkheid dragen staan voor de vraag of zij bepaalde oorlogen kunnen steunen, ook van christen-officieren en –militairen geldt dat zij een eigen verantwoordelijkheid dragen en niet vanzelfsprekend de politieke besluitvorming kunnen volgen. Ze zijn ook lid van een christelijke gemeente. Het kan niet anders of voorgangers en kerkenraden krijgen met hen te maken. Hun ervaringen kunnen zo maar leiden tot indringende vragen bij de praktijk van hedendaagse oorlogvoering. De kerk heeft niet alleen een pastorale verantwoordelijkheid voor de militairen en hun gezinnen, maar ze heeft ook de roeping ontwikkelingen in de samenleving kritisch te toetsen in het  licht van het evangelie. Zo alleen kan ze gemeenteleden helpen de dagelijkse stroom informatie over actuele oorlogen van dit moment op een goede, christelijke wijze te verwerken, in gebed en in opinievorming. Daarnaast kunnen ze politici aanspreken op hun verantwoordelijkheid. 

Vanouds hebben de meeste kerken (ook uit de gereformeerde traditie) zich in de bezinning op oorlog en vrede laten leiden door de ‘leer van de rechtvaardige oorlog’. Hoewel dit ook in het verleden al geen garantie vormde voor moreel verantwoorde oorlogvoering, stellen de vragen die hedendaagse oorlogen met zich meebrengen deze klassieke traditie voor grote uitdagingen. Zo lijken de criteria van de ‘rechtvaardige oorlog’ de militaire bestrijding van (zelfmoord-) terroristen en lokale ‘warlords’, of van terreurgroepen die zich verstoppen tussen de burgerbevolking niet toe te staan. Tegelijk is het risico niet denkbeeldig dat met deze leer oorlogen worden gerechtvaardigd die eigenlijk gevoerd worden vanuit nationaal eigenbelang of andere moreel discutabele motieven of dat in zulke oorlogen praktijken plaatsvinden die afgewezen moeten worden. Opvallend is dat vandaag de steun voor een pacifistische benadering toeneemt, zelfs onder gereformeerde christenen. 
 
Voor vrijdag 24 juni staat een studiedag in Apeldoorn in de planning over deze urgente thematiek.
Dr. Ted van Baarda (Executive Director of the International Society for Military Ethics in Europe – EuroISME) zal op basis van zijn militaire en geopolitieke deskundigheid ons confronteren met de vragen waarvoor de huidige situatie ons stelt. Daarna zal Prof. Dr. Nigel Biggar (Oxford University) spreken. Hij heeft in 2013 een boek met de sprekende titel In Defence of War gepubliceerd, dat in de angelsaksische wereld heftig bediscussieerd wordt. Als laatste hoofdspreker komt Prof. Dr. Marco Hofheinz (Universität Hannover) aan het woord. Hij heeft een grote studie geschreven over de ethische vragen rond oorlog en vrede, waarbij hij diep is ingegaan op Karl Barth en de Amerikaanse anabaptist John H. Yoder, en ook nog een boek heeft gepubliceerd, waarin hij het denken van Calvijn over oorlog en vrede in kaart brengt en beoordeelt.

Het belooft een dag te worden, waarop de vragen van vandaag aan orde komen en de theologie uitgedaagd wordt een antwoord te geven dat perspectief biedt en een weg wijst.  De vragen die ons vandaag bezighou¬den, zullen aan de orde komen. Behalve voor vaktheologen, ethici, mensen uit de kring van politiek, leger en internationaal recht zal de dag vooral interessant zijn voor militairen die de realiteit van de nieuwe oorlogen soms al aan den lijve ondervinden en predikanten die voor de vraag staan hoe uitgezonden militairen en hun gezinnen te begeleiden en ook de gemeente te helpen de vragen die hier spelen moedig en gelovig onder ogen te zien. Ook christenen die zich uitgedaagd weten door de vragen rond oorlog en vrede en daarover willen meedenken kunnen iets aan deze dag hebben. Daarbij moet wel beseft worden dat het gaat om een academische conferentie, waarvan bovendien de voertaal Engels zal zijn.

Aanmelden kan via dit e-mailadres, onder vermelding van “24 juni” en van “naam en adres”. Kosten bedragen 49,90 euro (studenten 25 euro).
 
 

« Bekijk complete agenda